Online Terapi Nedir? Nasıl Yapılır, Etkili mi?

Son yıllarda online terapi, ruh sağlığı desteğine ulaşmanın en pratik yollarından biri haline geldi. Zaman ve mekân kısıtlamasını ortadan kaldıran bu seçenek sayesinde artık bir uzmana ulaşmak çok daha kolay.

Peki online terapi nedir, nasıl yapılır ve gerçekten etkili mi? Ekran üzerinden güçlü bir bağ kurmak mümkün mü? Bu yazıda

tüm bu soruların cevaplarını bulabilirsiniz.

Online Terapi Nedir?

Online terapi, psikolojik danışmanlık ve psikoterapi hizmetlerinin internet üzerinden; video, telefon veya mesajlaşma yoluyla sunulmasıdır.

Online terapi, internet aracılığıyla psikolog ile yapılan terapi sürecidir.

Bu yöntemde terapinin amacı, süresi ve etik kuralları yüz yüze terapi ile aynıdır. Değişen tek şey görüşmenin gerçekleştiği ortamdır.

Online Terapi Nasıl Yapılır?

Online terapi süreci oldukça basittir ve genellikle şu adımlardan oluşur:

1. Danışan, online terapi hizmeti sunan bir uzmandan randevu alır

2. Seans günü ve saatinde belirlenen platform üzerinden bağlantı kurulur

3. Görüşme genellikle 45-50 dakika sürer

4. Süreç düzenli seanslarla devam eder

Online terapi sırasında dikkat edilmesi gerekenler:

• Sessiz ve özel bir ortamda bulunmak

• İnternet bağlantısının stabil olması

• Seans saatine özen göstermek

Bu faktörler terapinin verimini doğrudan etkiler.

Online Terapide Kullanılan Yöntemler

Online bireysel psikoterapi farklı iletişim yöntemleriyle uygulanabilir:

Görüntülü Online Terapi

En yaygın yöntemdir. Uzman ve danışan birbirini görerek, görüntülü bir şekilde iletişim kurar. Mimikler ve beden dili sürece dahil olduğu için terapötik bağ daha güçlü olabilir.

Sesli Online Terapi

Kamera kullanmak istemeyen kişiler için idealdir. Ses tonu ve anlatım üzerinden etkili bir iletişim kurulabilir.

Anlık Mesajlaşma ile Online Terapi

Yazılı iletişimi tercih edenler için uygundur. Genellikle terapi değil, destekleyici bir yöntem olarak kullanılır.

Online Terapi Etkili mi?

Evet, online terapi oldukça etkili bir yöntemdir.

Bilimsel araştırmalar, online terapinin birçok psikolojik sorunda yüz yüze terapi kadar başarılı olduğunu ve bazı durumlarda ek avantajlar sunduğunu göstermektedir.

Online Terapinin Etkililiği: Bilimsel Bulgular

Online terapi ile ilgili yapılan güncel araştırmalar, bu yöntemin güvenilir ve etkili olduğunu açıkça ortaya koymaktadır:

1. Online Terapi ve Yüz Yüze Terapi Aynı Derecede Etkili mi?

Yapılan araştırmalar, online terapi ile yüz yüze terapi arasında iyileşme oranları açısından anlamlı bir fark olmadığını göstermektedir.

Özellikle şu durumlarda online terapi oldukça etkilidir:

• Depresyon

• Anksiyete (kaygı bozuklukları)

• Panik atak

Görüntülü görüşme ile yapılan online terapi, yüz yüze terapinin etkisini büyük ölçüde karşılayabilir.

2. Online Terapi Ne Kadar Etkili?

Online terapi, özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) uygulamasında yüksek başarı oranına sahiptir.

Araştırmalara göre:

• Online uygulanan BDT, semptomları azaltmada yüz yüze terapi ile aynı etki düzeyine sahiptir

• Yapılandırılmış bir yöntem olduğu için dijital ortama kolayca uyum sağlar

• Terapiye daha kolay başlama imkânı sunar

• Terapiye devamlılığı artırır

3. Online Terapide Güven Bağı Kurulabilir mi?

Son yıllarda yapılan çalışmalar, psikolog ile danışan arasındaki terapötik ilişkinin online ortamda da güçlü şekilde kurulabildiğini göstermektedir.

Danışanlar online terapide:

• Anlaşıldıklarını hisseder

• Kendilerini ifade etmekte zorlanmaz

• Güvenli bir bağ kurabilir

Yani güçlü bir terapötik ilişki için fiziksel olarak aynı ortamda olmak şart değildir.

4. Online Terapinin Süreklilik Avantajı

Araştırmalar, online terapide seanslara katılım oranının daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Bunun nedeni:

• Ulaşım sorununun olmaması

• Zaman tasarrufu

• Esnek randevu seçenekleri

Terapide başarı için en önemli faktörlerden biri olan düzenli katılım, online terapide daha kolay sağlanır.

Online Terapi Ne Zaman Yeterli Olmayabilir?

Online terapi etkili bir yöntem olsa da bazı durumlarda yüz yüze destek daha uygun olabilir:

• Kişinin kendisine fiziksel bir zarar verme riski bulunan durumlar

• Ağır psikiyatrik rahatsızlıklar

• Acil müdahale gerektiren krizler

Sonuç: Online Terapi Gerçekten İşe Yarıyor mu?

Evet, online terapi bilimsel olarak etkili, güvenilir ve geçerli bir yöntemdir. Terapinin başarısını belirleyen en önemli faktör, kullanılan yöntemden çok uzman ile danışan arasında kurulan ilişkinin kalitesidir. 

Özellikle ağır bir kriz durumu yoksa, online terapi ile yüz yüze terapi arasında sonuç açısından belirgin bir fark bulunmamaktadır. Üstelik erişilebilirlik ve süreklilik avantajı sayesinde, birçok kişi için daha sürdürülebilir bir terapi süreci sunar.

Kaynaklar

Andersson, G., Titov, N., Dear, B., Rozental, A., & Carlbring, P. (2019). Internet‐delivered psychological treatments: From innovation to implementation. World Psychiatry, 18(1), 20–28. https://doi.org/10.1002/wps.20610

Carlbring, P., Andersson, G., Cuijpers, P., Riper, H., & Hedman-Lagerlöf, E. (2018). Internet-based vs. face-to-face cognitive behavior therapy for psychiatric and somatic disorders: An updated systematic review and meta-analysis. Cognitive Behaviour Therapy, 47(1), 1–18. https://doi.org/10.1080/16506073.2017.1401115

Giovanetti, A., Punt, S., Nelson, E., & Ilardi, S. (2022). Teletherapy versus in-person psychotherapy for depression: A meta-analysis of randomized controlled trials. Telemedicine and e-Health, 28(8), 1077–1089. https://doi.org/10.1089/tmj.2021.0294

Greenwood, H., Krzyżaniak, N., Peiris, R., Clark, J., Scott, A., Cardona, M., Griffith, R., & Glasziou, P. (2022). Telehealth versus face-to-face psychotherapy for less common mental health conditions: Systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. JMIR Mental Health, 9(3), Makale e31780. https://doi.org/10.2196/31780

Kambeitz-Ilankovic, L., Rzayeva, U., Völkel, L., Wenzel, J., Weiske, J., Jessen, F., Reininghaus, U., Uhlhaas, P., Alvarez-Jimenez, M., & Kambeitz, J. (2022). A systematic review of digital and face-to-face cognitive behavioral therapy for depression. NPJ Digital Medicine, 5, Makale 121. https://doi.org/10.1038/s41746-022-00677-8

Lancia, I., Festa, G., Attouchi, A., & Civino, M. (2023). Tele-psychotherapy of anxiety and depression disorders. European Psychiatry, 66(S1), S684–S684. https://doi.org/10.1192/j.eurpsy.2023.1431

Luo, C., Sanger, N., Singhal, N., Pattrick, K., Shams, I., Shahid, H., Hoang, P., Schmidt, J., Lee, J., Haber, S., Puckering, M., Buchanan, N., Lee, P., Ng, K., Sun, S., Kheyson, S., Chung, D., Sanger, S., Thabane, L., & Samaan, Z. (2020). A comparison of electronically-delivered and face to face cognitive behavioural therapies in depressive disorders: A systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine, 24, Makale 100442. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2020.100442

Shaker, A., Austin, S., Storebø, O., Schaug, J., Ayad, A., Sørensen, J., Tarp, K., Bechmann, H., & Simonsen, E. (2022). Psychiatric treatment conducted via telemedicine versus in-person modality in posttraumatic stress disorder, mood disorders, and anxiety disorders: Systematic review and meta-analysis. JMIR Mental Health, 10, Makale e44790. https://doi.org/10.2196/44790

Thapar, S., Nguyen, M., Khan, B., Fanaieyan, R., Kishimoto, V., Liu, R., Bolea-Alamañac, B., Leon-Carlyle, M., O'Riordan, A., Keresteci, M., & Bhattacharyya, O. (2024). Patient and therapist perceptions of a publicly funded internet-based cognitive behavioral therapy (iCBT) program for Ontario adults during the COVID-19 pandemic: Qualitative study. JMIR Formative Research, 8, Makale e50113. https://doi.org/10.2196/50113